नेपालकै मिनी स्वीजरल्याण्डको रुपमा परिचित बागमती प्रदेशको दोलखा जिल्ला अन्तर्गत जिरी नगरपालिकाको उत्तरपट्टि, पश्चिममा हनुमन्ते र दक्षिण पूर्वतर्फ रामेछाप जिल्लाको तामेजस्ता रानी पहाडहरुले घेरिएको सुन्दर उपत्यकामा रहेको ऐतिहासिक विद्यालय हो जिरी माध्यमिक विद्यालय । जिरी राजधानी काठमाडौबाट उत्तर पूर्व १९० किमी टाढा रहेको छ । २७° ६२" उत्तरी अक्षांश र ८६° २४" पूर्वी देशान्तरमा रहेको यस विद्यालय करीव १९५० मिटरको उचाइमा रहेको छ। विद्यालय जिरी नगरपालिकाको मध्य भागमा अवस्थित छ ।
यस विद्यालय तत्कालिन दूरदृष्टि राख्ने समाजका प्रतिष्ठित शिक्षाप्रेमीहरुबाट वि सं २०१७ सालमा स्थापना गरिएको हो । वि सं २०२३ मा मिडिल स्कुल २०२४ सालमा हाइ स्कुलको सम्बन्धन प्राप्त गरी वि सं २०२५ सालबाट SLC परीक्षामा सहभागी गराउँदै आएको ऐतिहासिक विद्यालय हो । वि सं २०५१ सालमा तत्कालिन उच्च माध्यमिक शिक्षा परिषदबाट सम्बन्धन प्राप्त गरी दोलखा जिल्लाको पहिलो कक्षा ११ र १२ को अध्यापन गर्ने विद्यालय हो । साथै वि सं २०५४ सालबाट विज्ञान संकाय सञ्चालन गर्ने तत्कालिन जनकपुर अञ्चलको पहिलो सामुदायिक विद्यालय हो । हाल कक्षा ११ र १२ मा विज्ञान व्यवस्थापन शिक्षा र मानविकी सबै क्षेत्रका विषयहरुको पठनपाठन भइरहेको छ ।
हाल विद्यालयमा नर्सरीदेखि कक्षा १२ सम्म अध्ययन अध्यापन गरिन्छ। विद्यालयमा ५०७ जना विद्यार्थीहरु अध्ययन गरिरहेका छन् । विद्यालयका कक्षाकोठाहरु प्रविधिमैत्री र बालमैत्री रहेका छन् । अङ्ग्रेजी र नेपाली दुबै माध्यमलाई अँगाल्दै विद्यार्थीहरुको सिकाइ उपलब्धिलाई उत्कृष्ट बनाउने प्रयत्न भई रहेको छ । सोही अनुरुप २०८१ सालको SEE परीक्षामा सहभागीहरु मध्ये सतप्रतिशत उत्तीर्ण गर्दै सामुदायिक विद्यालयहरुमा दोलखा जिल्ला कै उत्कृष्ट नतिजा ल्याउन सफल भएको छ । २१ औँ शताब्दीमा राष्ट्रिय र अन्तरराष्ट्रिय वातावरणमा समायोजन हुनसक्ने जनशक्ति उत्पादनको लक्ष्यका साथ प्रविधि युक्त व्यावहारिक जीवन उपयोगी तथा गुणस्तरीय शिक्षा प्रदान गर्दै सक्षम विवेशशील र स्वाभिमानी नागरिक तयार गर्ने कार्यमा दृढ सङ्कल्पित छ । समयसँगै आफैलाई नवीनीकरण गर्दै, यस विद्यालयले शैक्षिक क्षेत्रमा मात्र होइन, खेलकुद, कला, संस्कार र सामाजिक चेतनाका हरेक पाटोमा आफ्नो छुट्टै छवि निर्माण गरेको छ। यहाँको शिक्षाले केवल पाठ्यपुस्तकका अक्षर सिकाउँदैन, जीवनका पाना पल्टाउँदै, विचारको गहिराइ र आत्मविश्वासको उचाइ प्रदान गर्दछ।
हाल चिनियाँ सरकारको सहयोगमा विद्यालयको भौतिक पूर्वाधारको निर्माण कार्य सम्पन्न भइ सकेको छ । हस्तान्तरण पश्चाचात विद्यालयको शैक्षिक तथा भौतिक उन्नयनमा नवीन जीवनको थालनी हुनेछ । यस पूर्वाधारमा शैक्षिक प्रशासनिक भवन २ पुस्तकालय भवन १ सभाहल तथा क्याफ्टेरिया भवन १ छात्रा र छात्रका लागि छात्रावास भवन २ र शिक्षक आवास १ गरी जम्मा ७ वटा भवन हुनेछ । खेलकुदका लागि फुटबल भलिबल र बास्केट बल मैदान तयार भैसकेको छ । यस पूर्व नै विद्यालयमा रहेको सामुदायिक हल १ सामुदायिक पुस्तकालय १ मार्फत समुदाय प्रतिको आफ्नो कर्तव्यलाई पूरा गर्ने प्रयत्न गरिरहेको छ । हाम्रो विद्यालयको दृष्टि केवल पठनपाठनमा सीमित छैन। हामी “सिक्दै कमाउँदै, कमाउँदै सिक्दै” भन्ने मूल मन्त्रलाई आत्मसात गर्दै परियोजना–कार्यमा आधारित कार्यक्रममार्फत विद्यार्थीलाई आत्मनिर्भर, स्वावलम्बी बनाउन कटिबद्ध छौँ। हामी हाम्रो संस्थालाई नेपालकै उत्कृष्ट र चर्चित विद्यालयको रूपमा स्थापित गर्ने अटल ध्येयसहित निरन्तर अघि बढिरहेका छौँ। यस कार्यमा पूर्व विद्यार्थी पूर्व शिक्षक शिक्षा प्रेमी तथा समाजसेवी व्यक्तित्व सहयोगी संघ संस्था सबैको सहयोग प्राप्त हुनेछ भन्ने पूर्ण विश्वास गर्दछ।
हाम्रो विद्यालयमा अध्ययन गर्नु केवल शिक्षा हासिल गर्नु मात्र होइन, जीवनलाई उज्यालो बनाउने, अन्धकारलाई चिर्ने, सपना साकार गर्ने र इतिहास रच्ने यात्रामा सामेल हुनु हो। यही अपार विश्वास, निष्ठा र समर्पणका साथ, जिरी माध्यमिक विद्यालय परिवार तपाईं सबैलाई हृदयदेखि हार्दिक स्वागत गर्दछ।
